Historie Steenwijkerwold
Sjef Damhuis
“Wat uw eigen dorp u biedt, koopt dat in den vreemde niet”
Geschiedenis van de winkeliersvereniging Samen Sterk Steenwijkerwold
Op woensdagavond 11 mei 1955 kwamen er in café “De Witte Paarden”, 41 ondernemers uit de voormalige gemeente Steenwijkerwold bijeen. Het doel van de avond was om een vereniging van neringdoenden op de richten, oftewel een winkeliersvereniging.
Het idee werd omarmd door de aanwezigen, want 40 middenstanders gaven zich die avond op als lid. De naam van de nieuwe vereniging werd: Samen Sterk Steenwijkerwold, en had als doelstelling: “Wat uw eigen dorp u biedt, koopt dat in den vreemde niet”. Joop Tuut werd voorzitter, Oebele Gorter secretaris, Cees Brouwer penningmeester, Pé Vredenburg en Dick Timmerman werden algemeen bestuurslid.
Tien jaar winkeliersvereniging “Samen Sterk” in 1965 Pé Vredenburg, Cees. Brouwer, Joop. Tuut, Oebele Gorter en Albert Wardenier
Binnen enkele weken hadden zich ruim 70 ondernemers aangemeld voor de nieuwe winkeliersvereniging.
Enkele deelnemers van het eerste uur waren:
Tuk : J. Potberg en A. Wardenier.
Thij : J. Raggers, G. Plat en weduwe G. van Buiten.
Kerkbuurt : Gebroeders Sloot en L. Winters.
Gelderingen : P. Vredenburg, P.J. Velner, en H. Bennik
Basse : W. Hof
Willemsoord : H. Zuil, J. Tuut en G. Kamans en zn.
Witte Paarden: A. Bijker, C. Brouwer, O. Gorter en K. Boer
Scheerwolde : A. Vaartjes (groentehandel), A. Vaartjes (Spar) en P. Vredenburg.
Zuidveen : T. Westerbeek en J. de Groot.
Eesveen : K. IJben en K.L. Smit.
Om de doelstelling van de vereniging kracht bij te zetten, werd er een bonnenactie bedacht. Bij iedere bestede gulden kreeg de koper een bon van de aangesloten middenstander. Met de bonnen konden klanten mooie prijzen winnen. De trekking was op 10 juli in café Gelderingen. De hoofdprijs, een stofzuiger, werd gewonnen door de familie Nederveen uit Willemsoord.
Een deel van de opbrengt van de avond was bestemd voor twee lokale liefdadigheidsinstellingen: het Groene en het Witgele kruis. Beide verenigingen ontvingen ieder een bedrag van 59 gulden en 55 cent.
In 1956 bepaalde de winkeliersvereniging, dat in het kader van de verplichte winkelsluitingswet alle winkels in de gemeente Steenwijkerwold op de dinsdagmiddag gesloten moesten zijn. De wet had ten doel om een evenwicht te vinden tussen belangen van winkeliers, werknemers en consumenten. Pas in 1996 kwam er een verruiming van de winkelsluitingswet.
Kraante van ’t Wold
Om bekendheid te geven aan de acties en mededelingen van de nieuwe winkeliersvereniging werd het krantje “De Kraante van ’t Wold” uitgebracht. Het maandelijks verschijnende huis aan huis bezorgde krantje, was voor de informatievoorziening van verschillende verenigingen enorm belangrijk. Het vaak niet meer dan vier pagina’s tellende blaadje werd maandelijks gratis in de gemeente Steenwijkerwold huis aan huis verspreid. In de eerste jaren werd het zelfs huis aan huis rondgebracht door de lokale postbode.
Burgemeester F.M. Panthaleo baron van Eck schreef bij de eerste uitgave in juli 1955: ‘Wanneer mij dan gevraagd is om in Uw blad een kort voorwoord te schrijven, dan kan dit alleen maar een gelukwens zijn. Deze uitgave, die naar wij mogen hopen en vertrouwen voortaan regelmatig op de daarvoor gezette tijden zal verschijnen, zal er mijns inziens in belangrijke mate toe bijdragen, dat door de inwoners dezer gemeente méér dan voorheen bij de plaatselijke middenstand wordt gekocht’.
Schrijvers in de “Kraante van ’t Wold waren: lokaal historicus en dichter Pé Plat, journalist Henk Bruinenberg en dominee H.Trommel. Dominee Trommel schreef gedichten onder het pseudoniem Tifa. Secretaris Oebele Gorter was de hoofdredacteur van de krant. Het blaadje is uitgebracht van 1955 tot 1992. In totaal verschenen er 390 edities.
Acties
In november 1955 werd gestart met de onder de bevolking zeer populaire Sinterklaasactie, waarmee mooie prijzen waren te winnen. Een deel van de opbrengst van de actie ging naar goede doelen. In de eerste jaren werd de stichting “het zwakke kind” gesponsord. De laatste Sinterklaasactie werd gehouden in 1999.
Lokale verenigingen waar de winkeliersvereniging zich jarenlang sterk voor maakte waren: de Stichting Raad voor Bejaardenwerk en de muziekkorpsen in de gemeente. Voor de bejaarden in de gemeente werd jaarlijks de “Zonnedag” georganiseerd. De senioren kregen van de winkeliersvereniging een geheel verzorgde dag met de bus aangeboden. Als de oudjes ’s avonds weer terugkwamen in Steenwijkerwold dan werden ze muzikaal ingehaald door muziekvereniging De Woldklank, of door accordeonist Gé Scholten. Soms werd de bus op de laatste kilometers naar huis geëscorteerd door de gemeentepolitie.
Voor de muziekkorpsen Top Onna, De Bazuin uit de Wetering en de Woldklank werden regelmatig acties gehouden om de verenigingen te voorzien van nieuwe uniformen. Voor de Overijsselse Zieken Omroep (OZO) werden acties gehouden voor de aanschaf van bandrecorders voor zieken en ouderen. Voor de jeugd in Steenwijkerwold werd een jaarlijkse viswedstrijd in het kanaal georganiseerd.
Steenwijker Courant 1 november 1968
Steenwijkerwold Courant 15 augustus 1962
Wij in Steenwijkerwold
Hoogtepunt in de geschiedenis van de winkeliersvereniging was toch wel de uitgave van het boek “Wij in Steenwijkerwold” geschreven door Henk Bruinenberg. In 1961 regisseerde hij de gelijknamige bioscoopfilm. De film gaf een mooi tijdsbeeld van alle dorpskernen van de toenmalige gemeente Steenwijkerwold. In enkele weken tijd zagen ruim 3000 mensen de film.
De Samen Sterk spaarzegel
In 1959 werd de SSS-spaarzegel geïntroduceerd. Bij iedere bestede gulden kreeg de koper een spaarzegel. Een vol boekje met 600 zegels was bij inlevering bij een aangesloten winkelier f.7,50 waard (nu €3,40).
De opheffing
Door het verdwijnen van veel kleine middenstanders had de vereniging eigenlijk geen bestaansrecht meer. Op 22 november 1999 werd tijdens een bijzondere ledenvergadering in café “De Karre” besloten om de vereniging na bijna 45 jaar op te heffen. De lokale schrijver Lute Bouwer ontving een bedrag om een nieuw boek te schrijven over de geschiedenis van Steenwijkerwold. Het resterende geld werd besteed om de uit 1961 stammende film “Wij in Steenwijkerwold” op video te zetten.
- Veel jaargangen van de “Krante van ’t Wold” zijn nog in te zien bij de Historische vereniging Steenwijk.
- De film “Wij in Steenwijkerwold” staat op YouTube. Bekijk video